Παιδικό Μουσείο "Σταθμός"

Τον Οκτώβριο του 1989 το Πελοποννησιακό Λαογραφικό Ίδρυμα εγκαινιάζει στον παλιό σιδηροδρομικό σταθμό Ναυπλίου έναν πρότυπο χώρο αφιερωμένο στο παιδί. Ο χώρος αυτός που περιλαμβάνει το κτίριο της παλιάς αποθήκης του σταθμού και την πλατφόρμα της, παραχωρήθηκε από το Δήμο Ναυπλιέων στο Πελοποννησιακό Λαογραφικό Ίδρυμα, το οποίο το μετέτρεψε με πολλή φροντίδα σ' έναν παιδότοπο με πολλαπλές λειτουργίες, το ΣΤΑΘΜΟ. Η αποθήκη, ένα απλό ορθογώνιο οικοδόμημα, βάφτηκε εξωτερικά με χρώματα ώχρας και γαλάζιου. Στο εσωτερικό επικρατούν εντονότερες χρωματικές αντιθέσεις: ώχρα στους τοίχους με μερικές γαλάζιες και κόκκινες πινελιές στις πόρτες και στις βιτρίνες, κεραμιδί στη στέγη, ώχρα και μαύρο στο δάπεδο. Οι παλιές συρόμενες πόρτες διαμορφώθηκαν έξυπνα σε βιτρίνες που ο επισκέπτης μπορεί να τις δει όχι μόνον όταν βρίσκεται μέσα στο κτίριο, αλλά και όταν το βλέπει απ' έξω. Στις βιτρίνες αυτές παρουσιάζεται ένα τμήμα των συλλογών του Πελοποννησιακού Λαογραφικού Ιδρύματος που αφορά το παιδί: αντικείμενα που σχετίζονται με τη γέννηση,τη βάφτιση, το σχολείο, φιγούρες του κουκλοθέατρου και του Καραγκιόζη, παιχνίδια όλων των ειδών. Σκοπός της έκθεσης αυτών των αντικειμένων είναι η προβολή, μέρους μόνο, από το πλούσιο υλικό που έχει στη διάθεσή του το Πελοποννησιακό Λαογραφικό Ίδρυμα. Για το λόγο αυτό τα αντικείμενα έχουν τοποθετηθεί χωρίς να αποτελούν καμιά θεματική ή χρονική ενότητα αλλά με καθαρά αισθητικά κριτήρια. Στόχος του Πελοποννησιακού Λαογραφικού Ιδρύματος είναι να κάνει γνωστό στο ευρύτερο κοινό το πλούσιο μουσειακό υλικό που διαθέτει, να ζητήσει απ' αυτό να συνδράμει τις επίπονες προσπάθειές του υλικά και ηθικά. Η προσφορά αμτικειμένων, χρηματικών ποσών και ιδεών, θα βοηθήσει να επιτευχθεί ο απώτερος στόχος του Πελοποννησιακού Λαογραφικού Ιδρύματος, η ίδρυση του πρώτου Μουσείου Παιδιού στην Ελλάδα. Ο χώρος όμως της αποθήκης θα λειτουργεί, εκτός από χώρος προβολής του μουσειακού υλικού, κυρίως ως χώρος λειτουργίας των εκπαιδευτικών προγραμμάτων του Πελοποννησιακού Λαογραφικού Ιδρύματος, αποτέλεσμα των οποίων αποτελεί η ίδρυση του ΣΤΑΘΜΟΥ. Η ιστορία των προγραμμάτων αυτών ταυτίζεται, σχεδόν, με την ιστορία του ίδιου του Πελοποννησιακού Λαογραφικού Ιδρύματος, αφού η λειτουργία τους αρχίζει ένα μόλις χρόνο μετά την ίδρυσή του, το 1975. Στη μεγάλη τους πλειονότητα απευθύνονται στα παιδιά της πόλης του Ναυπλίου που τα παρακολουθούν δωρεάν ορισμένες μέρες και ώρες της εβδομάδας. Σήμερα τα παιδιά που παρακολουθούν αυτά τα προγράμματα φτάνουν τα 200 περίπου. Τα πρώτα χρόνια της λειτουργίας τους περιελάμβαναν μαθήματα ελληνικών χορών, επιτυγχάνοντας μέσα απ' αυτούς τη γνωριμία με την ελληνική δημοτική μουσική και την παραδοσιακή φορεσιά. Στη συνέχεια επεκτάθηκαν με την ενεργό συμμετοχή των παιδιών στα έθιμα του λαϊκού εορτολογίου: κάλαντα και χριστόψωμα τις γιορτές των Χριστουγέννων, γαϊτανάκι και χαρταετοί τις Απόκριες, καλάθια μ' αυγά και κουλούρια το Πάσχα, κ.ά. Περιοδικές εκθέσεις με θέματα που αγγίζουν το παιδί, όπως το θέατρο σκιών, έδωσε νέα ώθηση. Τα παιδιά έγραψαν έργα, έφτιαξαν φιγούρες, έπαιξαν Καραγκιόζη. Σταθμό αποτελεί η έκθεση που οργάνωσε το Πελοποννησιακό Λαογραφικό Ίδρυμα το 1985-86 με θέμα "Το παιδί και το παιχνίδι". Στο εισαγωγικό κείμενο της έκθεσης η κ.Βιργινία Ματσέλη, που ήταν και η εμπνεύστριά της, επισημαίνει ότι "η έκθεση αυτή... έχει σκοπό να προαναγγείλει τη δημιουργία στο Ναύπλιο του Μουσείου του Παιδιού". Στη διάρκειά της ένας μεγάλος αριθμός παιδιών συμμετείχε σε παιχνίδια ατομικά ή ομαδικά και σε διάφορες δραστηριότητες παίρνοντας θέματα από την έκθεση. Η απήχησή της στο κοινό ήταν τόσο μεγάλη ώστε μετά τη λήξη της οι συλλογές του Πελοποννησιακού Λαογραφικού Ιδρύματος πλουτίστηκαν σημαντικά με αντικείμενα που αναφέρονται στο παιδί. Τότε παραχωρήθηκε από το Δήμο Ναυπλιέων και η αποθήκη του παλιού σιδηροδρομικού σταθμού με τον περιβάλλοντα χώρο, ο σημερινός ΣΤΑΘΜΟΣ. Τα εκπαιδευτικά προγράμματα του ΣΤΑΘΜΟΥ θα λειτουργήσουν έχοντας ως αντικείμενό τους διάφορα θέματα, όπως π.χ. τη γνωριμία με το φυτικό και θαλάσσιο περιβάλλον της περιοχής μέσα από τη λαϊκή αντίληψη, τη θεατρική μεταφορά λαϊκών παραμυθιών, την οργάνωση ενός παζαριού με αντικείμενα φτιαγμένα από τα ίδια τα παιδιά... Στην πλατφόρμα έξω από την αποθήκη έχει στηθεί η τέντα, ένα εργαστήρι κατασκευών που με πολύ κέφι στόλισαν τα παιδιά. Εδώ γίνονται οι κατασκευές που συνοδεύουν τα εκπαιδευτικά προγράμματα και βέβαια οι φιγούρες του θεάτρου σκιών για τις παραστάσεις που πραγματοποιούνται στο τέλος της πλατφόρμας, όπου είναι στημένος και ο μπερντές. Ο ΣΤΑΘΜΟΣ είναι ένας χώρος όπου η μάθηση επιτυγχάνεται μέσα από την ενεργό συμμετοχή των παιδιών, μέσα από το παιχνίδι και τη διασκέδαση, όπου η λαϊκή παράδοση αντιμετωπίζεται με αγάπη και σεβασμό.



Φτιάχνοντας το ύφασμα

Η πόλη μας

Πλαγγόνα: Η ιδέα πίσω από το παιχνίδι

Θέατρο Σκιών: "Καραγκιόζης"




Back to home page
Πληροφορίες - Συλλογές - Εθνογραφική Έρευνα - Εκδόσεις - Κοστούμια Παιδικό Μουσείο "Σταθμός" - Φωτογραφική Αρχειοθήκη - Λαογραφικά Προγράμματα - Βραβεία